อังกฤษอเมริกัน vs อังกฤษบริติช: เหมือนกันจนงง หรือต่างกันจนเขิน?

ลองนึกภาพดูสิครับว่าคุณกำลังนั่งอยู่ในร้านอาหารแห่งหนึ่งในกรุงลอนดอน คุณรู้สึกหิวโซจึงเรียกพนักงานเสิร์ฟมาสั่ง "Chips" ด้วยความคาดหวังว่าจะได้มันฝรั่งทอดกรอบๆ แบบที่เรากินเล่นกันทั่วไป แต่สิ่งที่เดินออกมาเสิร์ฟกลับเป็นเฟรนช์ฟรายส์แทน! หรืออีกสถานการณ์คุณขอ "Cookie" แต่พนักงานกลับมองหน้าด้วยความงงๆ ก่อนจะตอบกลับมาว่า "You mean a biscuit?"

นี่คือสถานการณ์คลาสสิกที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งจากความแตกต่างระหว่างอเมริกันอังกฤษ (American English) และบริติชอังกฤษ (British English) ภาษาที่ดูเหมือนจะเป็นภาษาเดียวกัน แต่กลับมีเสน่ห์และความต่างที่ซ่อนอยู่ในรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ วันนี้เราจะมาเจาะลึกกันว่าสองภาษานี้มันต่างกันยังไง และนักพัฒนาหรือคนทำงานยุคดิจิทัลอย่างเราควรเลือกใช้แบบไหน

ที่มาของความแตกต่าง: เมื่อมหาสมุทรกั้นขวาง

ก่อนจะไปดูรายละเอียด เรามาเล่าเรื่องประวัติศาสตร์กันสักนิด ภาษาอังกฤษเริ่มต้นจากเกาะบริเตน แต่เมื่ออาณานิคมอเมริกันได้รับเอกราช ชาวอเมริกันก็เริ่มสร้างเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง โดยเฉพาะ Noah Webster นักศัพทานุกรมผู้เขียนพจนานุกรม Webster คนแรก เขาตั้งใจปรับปรุงการสะกดคำให้สั้นและเข้าใจง่ายขึ้น เพื่อให้แตกต่างจากภาษาของอังกฤษผู้ปกครองเก่า นี่คือจุดเริ่มต้นที่ทำให้ภาษาอังกฤษทั้งสองแบบเริ่มเดินออกจากกันครับ

การสะกดคำ: จุดเล็กๆ ที่บอกถิ่นกำเนิด

ความแตกต่างที่เห็นได้ชัดที่สุดและมักทำให้โปรแกรมเมอร์อย่างเราปวดหัวเวลาเขียนโค้ดหรือเอกสาร คือการสะกดคำครับ ลองสังเกตรูปแบบเหล่านี้ดู

1. ปิดท้ายด้วย -or และ -our

ภาษาอังกฤษแบบอเมริกันชอบตัดตัวอักษร u ออกไป เพื่อให้ดูกระชับขึ้น

• US: Color, Flavor, Honor
• UK: Colour, Flavour, Honour

2. ปิดท้ายด้วย -ize และ -ise

คำกริยาที่ลงท้ายด้วยเสียง z ในอเมริกาจะใช้ z แต่ในอังกฤษจะเปลี่ยนเป็น s

• US: Realize, Organize, Analyze
• UK: Realise, Organise, Analyse

3. ปิดท้ายด้วย -er และ -re

คำที่มาจากภาษาฝรั่งเศสมักจะสะกดต่างกัน

• US: Center, Meter, Theater
• UK: Centre, Metre, Theatre

คำศัพท์: โลกสองใบที่ใช้คำต่างกัน

นี่คือส่วนที่สนุกที่สุดครับ เพราะบางครั้งคำเดียวกันกลับมีความหมายตรงกันข้ามสนิท หรือใช้คนละคำเรียกสิ่งเดียวกัน

สิ่งของ/ความหมาย	อเมริกันอังกฤษ (US)	บริติชอังกฤษ (UK)
ห้องชุด	Apartment	Flat
ลิฟต์	Elevator	Lift
รถบรรทุก	Truck	Lorry
วันหยุด	Vacation	Holiday
น้ำมันเบนซิน	Gas / Gasoline	Petrol
ห้องน้ำ	Restroom	Loo / Toilet
มันฝรั่งทอด	French fries	Chips
มันฝรั่งทอดกรอบ	Chips	Crisps

สังเกตไหมครับว่าที่ผมเล่าในตอนต้นเรื่อง คำว่า Chips ของอังกฤษคือเฟรนช์ฟรายส์ ส่วนมันฝรั่งทอดกรอบแบบถุงเขาเรียกว่า Crisps นี่แหละครับคือที่มาของความสับสน!

ไวยากรณ์: ความแตกต่างที่คนใช้ภาษาเป็นสังเกตเห็น

นอกจากคำศัพท์และการสะกดแล้ว โครงสร้างประโยคก็มีความต่างกันบ้างเล็กน้อยครับ

1. กริยาอดีต (Past Tense)

คำกริยาบางคำในอเมริกาจะลงท้ายด้วย -ed แต่ในอังกฤษยังคงรักษารูปแบบเดิมที่ลงท้ายด้วย -t

• US: Learned, Dreamed, Burned
• UK: Learnt, Dreamt, Burnt

2. คำนามรวม (Collective Nouns)

คำนามที่หมายถึงกลุ่ม เช่น Team, Government, Company ในอเมริกาจะถือว่าเป็นเอกพจน์ (ใช้ is) แต่ในอังกฤษมักจะถือเป็นพหูพจน์ (ใช้ are)

• US: The team is playing well.
• UK: The team are playing well.

3. บุพบทและกาลเวลา

การบอกเวลาหรือการใช้บุพบทก็มีความต่างกัน

• US: I'll see you on the weekend.
• UK: I'll see you at the weekend.
• US: Write me soon. (ไม่ใช้ to)
• UK: Write to me soon.

บริบทในวงการเทคโนโลยีและการเขียนโค้ด

ในฐานะสมาชิกของชุมชนนักพัฒนา เรามักจะเจอกับเอกสารทางเทคนิค (Documentation) ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน เนื่องจากบริษัทเทคโนโลยีใหญ่ๆ อย่าง Google, Microsoft หรือ Apple ต่างก็ตั้งอยู่ในสหรัฐอเมริกา

อย่างไรก็ตาม คำศัพท์เฉพาะทางเทคโนโลยีบางคำก็ยังคงใช้สไตล์บริติชอยู่ เช่น คำว่า "Program" (โปรแกรม) ในอเมริกาจะสะกดแบบนี้ทั้งคำนามและกริยา แต่ในอังกฤษ คำนามจะสะกดว่า "Programme" แต่เมื่อพูดถึงคอมพิวเตอร์ อังกฤษก็จะกลับไปใช้ "Program" เหมือนอเมริกันครับ

แล้วเราควรเลือกใช้แบบไหนดี?

คำตอบสั้นๆ คือ "เลือกแบบใดแบบหนึ่งแล้วใช้ให้สม่ำเสมอ" ครับ

การผสมผสานคำศัพท์หรือการสะกดคำระหว่างสองสไตล์ในเอกสารชิ้นเดียวกัน (เช่น เขียน Color แล้วตามด้วย Centre) จะดูไม่เป็นมืออาชีพ หากคุณทำงานกับบริษัทนานาชาติที่มีสำนักงานใหญ่ในอเมริกา การใช้อเมริกันอังกฤษจะปลอดภัยที่สุด แต่ถ้าคุณต้องเขียนอีเมลถึงลูกค้าในสหราชอาณาจักร การปรับใช้บริติชอังกฤษก็จะสร้างความน่าเชื่อถือและความใกล้ชิดได้มากกว่า

ลองลงมือทำ: ฝึกสังเกตและปรับใช้

คราวหน้าที่คุณเขียน Commit message หรือเอกสารทางเทคนิค ลองสังเกตดูครับว่าคุณกำลังใช้ภาษาแบบไหนอยู่ ลองตั้งค่า Spell checker ใน VS Code หรือ Editor ที่คุณใช้ให้เป็นภาษาอังกฤษแบบใดแบบหนึ่งโดยเฉพาะ เพื่อให้เอกสารของคุณดูเป็นระเบียบและมีมาตรฐานครับ

การเข้าใจความแตกต่างเหล่านี้ไม่ได้ช่วยแค่ให้คุณสื่อสารได้ถูกต้องเท่านั้น แต่ยังช่วยให้คุณเข้าใจวัฒนธรรมและบริบทของผู้สื่อสารด้วยครับ ภาษาไม่ได้มีแค่ถูกกับผิด แต่มันสะท้อนถึงตัวตนและที่มาของคนเขียนด้วย

แล้วคุณล่ะครับ ระหว่างอเมริกันอังกฤษและบริติชอังกฤษ คุณชอบแบบไหนมากกว่ากัน และทำไมถึงเป็นแบบนั้น? มาแชร์กันได้ในคอมเมนต์ข้างล่างเลยครับ!